Tổng thống Vucic tuyên bố từ chức khi chưa hết nhiệm kỳ thứ hai để tranh cử chức vụ thủ tướng Serbia trong cuộc bầu cử sớm.
“Tôi sẽ từ chức tổng thống”, Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic ngày 27/9 thông báo. “Sáng mai tôi sẽ bàn giao nhiệm vụ của mình cho Chủ tịch Quốc hội”.
Ông Vucic đọc phát biểu từ chức tại phủ tổng thống ở thủ đô Belgrade. Những người ủng hộ ông tập trung ở bên ngoài và hô vang tên lãnh đạo này.
Ông Vucic phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York hôm 23/9. Ảnh: AP
Được bầu làm tổng thống vào năm 2017 và tái đắc cử hồi năm 2022, ông Vucic cắt ngắn nhiệm kỳ thứ hai để chạy đua vào chức vụ thủ tướng trong cuộc bầu cử sớm diễn ra vào tháng 10, dù luật pháp không yêu cầu làm vậy. Theo Hiến pháp Serbia, ông Vucic không được làm tổng thống quá hai nhiệm kỳ.
“Tôi muốn tranh cử với tư cách người bình thường”, lãnh đạo Serbia nói.
Ông hiện đứng đầu danh sách tranh cử của đảng Tiến bộ Serbia (SNS) dân túy cánh hữu.
Ngay trước khi từ chức, ông Vucic đã sử dụng quyền hạn theo Hiến pháp để ân xá cho hàng chục người bị nghi có hành vi phạm pháp khi biểu tình, trong đó có các sinh viên và những người trung thành với đảng SNS.
“Tôi đã quyết định ân xá cho 49 người, 23 trong số đó liên quan đến những sự kiện tồi tệ mà chúng ta đã trải qua trong 1,5 năm qua”, ông nói, đề cập đến các cuộc biểu tình.
Theo luật pháp Serbia, Chủ tịch Quốc hội Ana Brnabic sẽ trở thành quyền Tổng thống trong tối đa ba tháng. Một cuộc bầu cử tổng thống sẽ được tổ chức trong khoảng thời gian này.
Cuộc bầu cử sớm vào tháng 10 tới là yêu cầu chủ chốt của phong trào do sinh viên Serbia lãnh đạo. Phong trào bắt nguồn từ vụ sập mái che ở nhà ga tại thành phố Novi Sad hồi tháng 11/2024, khiến 16 người thiệt mạng. Nhiều người cho rằng tham nhũng là nguyên nhân dẫn đến sự việc này.
Khoảnh khắc mái che ở nhà ga tại Novi Sad, Serbia đổ sập tháng 11/2024. Video: Nexta
Thảm kịch đã châm ngòi cho một số cuộc biểu tình thuộc diện lớn nhất tại Serbia, có thời điểm thu hút hàng trăm nghìn người tham gia.
Những lời kêu gọi ban đầu về một cuộc điều tra minh bạch dần biến thành yêu cầu tổ chức bầu cử sớm, điều mà ông Vucic đã nhiều lần hứa hẹn mà không ấn định thời điểm cụ thể. Nhưng hồi đầu tháng này, ông kêu gọi tổ chức bầu cử vào ngày 25/10 với lý do “tình hình chính trị trong nước có nhiều biến động”.
Phạm Giang (Theo AFP, Guardian)