Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn – Ảnh: QUỐC HỘI
Sáng 5-8, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn đã trình bày tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.
Dịch vụ tài sản mã hóa là đối tượng phải báo cáo
Nhấn mạnh sự cần thiết sửa đổi luật để xử lý những vấn đề cấp bách, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho rằng việc hoàn thiện quy định giúp xử lý thiếu hụt trong pháp luật về phòng, chống rửa tiền, khắc phục khó khăn vướng mắc trong cơ chế tài chính của ngân hàng.
Điểm đáng chú ý trong Luật Phòng, chống rửa tiền là việc bổ sung thêm khái niệm chủ sở hữu hưởng lợi, dịch vụ tài sản mã hóa là đối tượng báo cáo và các dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa. Trách nhiệm triển khai các biện pháp phòng chống rửa tiền (PCRT), thanh tra với lĩnh vực tài sản mã hóa…
Tại dự thảo, một số dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa được quy định cụ thể. Bao gồm việc chia nhỏ giao dịch thành nhiều khoản có giá trị thấp hơn mức quy định, hoặc thực hiện nhiều giao dịch lớn trong thời gian ngắn mà không có mục đích kinh doanh rõ ràng.
Phát sinh việc nạp, giao dịch và rút tài sản mã hóa liên tiếp trong thời gian ngắn sau khi thiết lập quan hệ khách hàng, không phù hợp với hồ sơ, đặc điểm của khách hàng. Nạp lần đầu với giá trị lớn ngay sau khi mở tài khoản hoặc tài khoản lâu không hoạt động nhưng có phát sinh giao dịch có giá trị lớn, tần suất bất thường.
Giao dịch được xác định là đáng ngờ là chuyển ngay tài sản mã hóa tới nhiều tổ chức cung cấp dịch vụ tại các quốc gia, vùng lãnh thổ nằm trong danh sách do lực lượng đặc nhiệm tài chính công bố nhằm chống rửa tiền, tài trợ khủng bố…
Chuyển đổi tài sản mã hóa sang nhiều loại khác nhau mà không có mục đích kinh doanh, đầu tư hợp lý. Nhiều tài khoản hoặc nhiều địa chỉ ví không có mối liên hệ rõ ràng cùng chuyển tài sản tới nhiều địa chỉ ví khác nhau. Sử dụng tài sản có tính năng tăng cường ẩn danh, dịch vụ trộn giao dịch, thực hiện nhiều lần chuyển đổi trên sổ cái phân tán công khai…
Giao dịch tài sản mã hóa từ các địa chỉ ví, hoặc các tổ chức cung cấp dịch vụ được cơ quan có thẩm quyền xác định, cảnh báo có liên quan đến trang mạng ẩn danh giao dịch hàng hóa, bất hợp pháp, tống tiền, lừa đảo, cờ bạc trực tuyến, tài sản bị đánh cắp hoặc hoạt động tội phạm khác…
Minh bạch thông tin các thỏa thuận pháp lý
Dự luật cũng hoàn thiện các quy định về nhận biết khách hàng, bổ sung quy định minh bạch thông tin của thỏa thuận pháp lý, đối tượng báo cáo phải thực hiện đầy đủ chính sách, quy trình nhận diện, đánh giá rủi ro về rửa tiền với sản phẩm, dịch vụ mới và sản phẩm dịch vụ có áp dụng công nghệ đổi mới.
Với dự thảo sửa đổi Luật Các tổ chức tín dụng cũng sẽ bổ sung thêm nội dung đại lý quản lý tài sản đảm bảo của trái phiếu doanh nghiệp để tạo cơ sở pháp lý cho ngân hàng thương mại thực hiện hoạt động trên cơ sở quy định của pháp luật về chứng khoán.
Tiếp tục rà soát quy định về báo cáo các giao dịch đáng ngờ
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi khi thông tin thẩm tra dự án luật này đã tán thành sự cần thiết xây dựng luật.
Đối với Luật Phòng, chống rửa tiền, cơ quan thẩm tra đề nghị cần rà soát và hướng dẫn về tiêu chí xác định chủ sở hữu hưởng lợi, đánh giá tính hợp lý các thông tin được yêu cầu thu thập, xác minh, khả năng tiếp cận các nguồn dữ liệu phục vụ xác minh thông tin nhận biết khách hàng. Rà soát quy định về báo cáo giao dịch đáng ngờ, dịch vụ tài sản mã hóa, hướng dẫn cơ chế thu thập, xác minh, cập nhật, lưu trữ thông tin, hồ sơ…