Tại phiên chuyên đề về thu hút vốn cho Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC), diễn ra sáng 27/10, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 (AEF 2026), Phó Chủ tịch UBND TPHCM Trương Minh Huy Vũ cho rằng việc huy động nguồn lực trong bối cảnh mới không chỉ là tìm kiếm dòng tiền, mà còn đòi hỏi những mô hình hoạt động, phương thức tiếp cận và cách làm mới.
Theo ông Vũ, bài toán trọng tâm hiện nay là huy động nguồn lực tài chính phục vụ các ngành nghề mới, đồng thời khai thác hiệu quả các mô hình tài chính quốc tế để mở rộng không gian phát triển của Việt Nam.
Tháng 11 dự kiến có quy trình tiếp nhận quỹ đầu tư
Theo lãnh đạo TPHCM, thế giới đang thảo luận rất nhiều mô hình, sản phẩm tài chính và xu thế phát triển mới. Vấn đề cốt lõi đặt ra cho Việt Nam nói chung, TPHCM và vùng Đông Nam Bộ nói riêng là khả năng ứng dụng thực tế các xu thế này để khai mở không gian phát triển.
Sau sáp nhập, TPHCM có thêm dư địa phát triển với các không gian công nghiệp, dịch vụ, thương mại, cảng biển và logistics, cùng những lĩnh vực gắn với không gian ngầm và hàng không. Để khai thác hiệu quả các tiềm năng này, thành phố cần tìm kiếm những kênh huy động vốn phù hợp với quy mô và nhu cầu đầu tư.
Theo Phó Chủ tịch UBND TPHCM, một trong những hướng đi được Việt Nam lựa chọn là phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam, với các cơ quan điều hành tại TPHCM và Đà Nẵng.
Chia sẻ về tiến độ dự án, ông Vũ thông tin, khung pháp lý cho Trung tâm Tài chính Quốc tế đến nay cơ bản hoàn tất. Trung tâm đã tiếp nhận 10 thành viên đầu tiên hoạt động dưới mô hình công ty holding.
“Hai điểm quan trọng sắp tới là quỹ đầu tư và cơ chế quản lý quỹ. Dự kiến trong tháng 11, TPHCM sẽ ban hành quy trình và quy chế tiếp nhận các quỹ đầu tư. Các quỹ này sẽ được phân theo 3 cấp độ, tham khảo các mô hình quốc tế như Singapore, Dubai và Hồng Kông (Trung Quốc), nhằm thu hút hiệu quả hơn các dòng vốn quốc tế”, ông Trương Minh Huy Vũ nói.
Lãnh đạo TPHCM nhấn mạnh mục tiêu của trung tâm tài chính là vận dụng các mô hình và công cụ tài chính quốc tế để dẫn vốn phục vụ nền kinh tế thực, thay vì chỉ tập trung vào hoạt động tài chính thuần túy.
Trước mắt, VIFC-HCMC sẽ tập trung dẫn vốn phục vụ cho sự phát triển của không gian TPHCM mở rộng và vùng Đông Nam Bộ. Trong khi, VIFC-DN sẽ hướng đến huy động vốn cho Đà Nẵng mở rộng và khu vực miền Trung. Về lâu dài, hai đầu mối này được kỳ vọng góp phần mở rộng các kênh dẫn vốn cho nền kinh tế cả nước.
Đối với việc thu hút nhà đầu tư quốc tế, ông Marc Knapper, Cố vấn VIFC tại TPHCM, chỉ ra ba yếu tố quan trọng gồm cam kết hiện diện thực chất, quản trị lành mạnh và an toàn vốn nghiêm ngặt.
Theo ông, việc lập pháp nhân chuyên biệt tại VIFC như bước đi của một số ngân hàng và công ty chứng khoán gần đây, phải đi kèm sản phẩm tài chính cụ thể, dự án khả thi chứ không dừng lại ở “tấm biển hiệu gắn trên cửa”.
Đổi lại, các định chế gia nhập VIFC được hưởng cơ chế giám sát sau thay vì tiền kiểm, đăng ký trực tuyến với thời hạn xử lý minh bạch, quyền tự do huy động vốn nước ngoài và nhà đầu tư ngoại được mở tài khoản vốn bằng ngoại tệ mà không cần chuyển đổi sang VND.
Đặc biệt, ông Marc Knapper nhấn mạnh, sự vận hành của VIFC được thiết kế nhằm bổ trợ cho thị trường chứng khoán Việt Nam, trong bối cảnh quyết định nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE Russell có hiệu lực từ ngày 21/9.
Nhà đầu tư mong chờ điều gì?
Từ góc độ nhà quản lý quỹ, TS Lê Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Dragon Capital Việt Nam, cho rằng VIFC khó tạo lợi thế cạnh tranh chỉ bằng chính sách thuế mà cần xây dựng niềm tin và khả năng dự báo cho nhà đầu tư.
Theo ông Tuấn, một trong những trở ngại lớn của dòng vốn quốc tế là thời gian phê duyệt dự án và mức độ khó dự đoán của thủ tục hành chính.
“Nhà đầu tư có thể định giá rủi ro tín dụng, nhưng không thể định giá được độ trễ thủ tục hành chính,” ông Tuấn lưu ý.
Đồng quan điểm, đại diện Trung tâm Tài chính quốc tế Astana (Kazakhstan) và đại diện điều hành VIFC tại Đà Nẵng đều cho rằng, nhà đầu tư toàn cầu không nhìn vào vốn cam kết trên giấy, mà tìm kiếm chi phí giao dịch cạnh tranh, các sản phẩm mới như tín chỉ carbon, tài sản số (token hóa) và khung pháp lý thử nghiệm (sandbox) thông suốt.
Ở góc độ quản lý nhà nước, bà Đào Thanh Hương, Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Tài chính, cho biết VIFC sẽ áp dụng mô hình giám sát hai tầng, kết hợp giữa cơ quan quản lý tại địa phương và các cơ quan Trung ương, trong đó có Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính.
Theo bà, cơ chế phối hợp giám sát cùng việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế sẽ góp phần tăng tính minh bạch, an toàn và củng cố niềm tin của nhà đầu tư.
Giai đoạn 2026-2027, VIFC sẽ ưu tiên đưa vào vận hành các sản phẩm phục vụ nhu cầu thực của thị trường như tài trợ vốn cho các dự án hạ tầng lớn, phát hành trái phiếu dự án và thành lập các công ty quản lý quỹ, quản lý tài sản.
Ông Richard D. McClellan, Giám đốc điều hành VIFC-HCMC cho biết, trung tâm đã vận hành cơ chế “một cửa”, tích hợp chuẩn mực kế toán và trọng tài quốc tế để bảo vệ nhà đầu tư. Dù xác lập uy tín toàn cầu cần lộ trình tới 10 năm, song hành lang pháp lý đang được hoàn thiện thần tốc với hệ thống quy tắc cho ngân hàng, quỹ đầu tư, quản lý tài sản, fintech và sàn hàng hóa.
“Chúng tôi kỳ vọng trong vòng sáu tháng tới sẽ có những thương vụ thực tế đầu tiên được kích hoạt tại VIFC, với quy mô từ 1 triệu USD đến hàng trăm triệu USD”, ông McClellan nói.
