Tư duy của Harry Kane trong pha phát bóng từ sân nhà ở Bayern

Phút thứ 20 trong trận Bayern – Arsenal ở vòng phân hạng Champions League ngày 21/10, Calafiori dứt điểm đi hết đường biên ngang từ một quả phạt góc. Ở tình huống sau đó khi đưa bóng nhập cuộc trở lại, không phải Neuer hoặc một hậu vệ nào của Bayern là người thực hiện quả phát bóng ở vùng 5m50, thay vào đó lại là Kane.

Cú phất bổng của tiền đạo người Anh đưa bóng rơi qua vạch giữa sân, tìm đến đúng vị trí băng xuống ra sau hàng thủ Arsenal của Alphonso Davies. Một tình huống ba-đấu-hai lập tức được tạo ra, với Davies, Ismael Saibari cùng Serge Gnabry của chủ nhà đối đầu trước Declan Rice và Jurrien Timber của đội khách. Davies chuyền cho Saibari, trước khi đến chân Gnabry – người tung cú sút chìm suýt mang tới bàn thắng khi bị David Raya cản phá.

Về mặt vị trí, một lẽ tất yếu là Kane đã lùi về tham gia phòng ngự phạt góc, nên ngay sau tình huống, anh đã ở sẵn vùng cấm sân nhà. Về mặt kỹ thuật, kỹ năng chuyền bóng của Kane là phẩm chất đã được chứng minh từ thời còn khoác áo Tottenham. Chỉ riêng tại Bundesliga mùa trước, anh đã chuyền xuyên phá tuyến đối thủ tới 84 lần. Để thấy sự chênh lệch, trung phong xếp ngay sau cầu thủ 33 tuổi ở chỉ số này chỉ có 29 lần. Mùa này, xét trong đội hình Bayern, Kane xếp thứ ba cũng ở hạng mục này.

Về mặt chiến thuật, ngay sau một pha phạt góc của Arsenal, Bayern nhận thấy có cơ hội triển khai tấn công nhanh lúc đội hình đối thủ dâng cao và chưa kịp lùi về hoàn toàn. Ở các tình huống phòng ngự bóng cố định của đại diện nước Đức, HLV Vincent Kompany bố trí ba cầu thủ đứng tách biệt ở tuyến trên, sẵn sàng cho các pha chuyển đổi trạng thái. Kane tiếp thu ý niệm chiến thuật ấy từ trong những buổi họp phân tích trước trận và chính anh tự mình châm ngòi cho đợt phản công nhanh.

Tất cả những yếu tố ấy mang đến hệ quả ở phút 20 khi Kane là người thực hiện quả phát bóng nhập cuộc từ vùng cấm sân nhà, một hành động thuộc dạng hiếm có của bóng đá hiện đại. Máy quay truyền hình trực tiếp thậm chí đã bỏ sót cảnh Kane tung ra đường chuyền, có lẽ vì nó quá nhanh và quá bất ngờ. Chỉ đến khung hình chiếu lại, người xem mới chợt nhận ra người chuyền không phải Neuer.

Nhưng có một chi tiết đáng lưu ý khác. Ngay tình huống Calafiori dứt điểm ra ngoài từ phạt góc, ở khung hình trực tiếp, Kane với vị trí phòng ngự sát cột dọc đã quan sát tìm kiếm quả bóng. Phía sau anh là một cọc nấm (cone) với quả bóng được đựng sẵn. Có thể tin rằng ở thời điểm đó, trong đầu chân sút người Anh chỉ tồn tại một luồng suy nghĩ duy nhất: “Tìm quả bóng, đưa nó nhập cuộc tức thì”. Không một ai khác, chính Kane tự mình nhặt bóng để phát động màn chơi.

Trên chương trình CBS Sports Golazo sau trận, cựu danh thủ Thierry Henry trong vai trò chuyên gia bình luận, đã phải cảm thán nhiều lần trước lối tư duy này của Kane khi cùng phân tích với khách mời Micah Richards.

“Micah này, thời còn thi đấu, chúng ta đã ngồi bao nhiêu lần trong phòng họp chiến thuật, nơi HLV chỉ đạo rằng sẽ để ba cầu thủ ở tuyến trên và thực tế là chẳng có học trò nào thực sự lắng nghe hay chú ý đến cả?”, Henry đặt câu hỏi nhưng không hẳn để tìm kiếm câu trả lời. “Kane là người duy nhất phản ứng nhanh chóng ở tình huống đó. Có bao nhiêu cầu thủ Bayern bấy giờ đang đứng ngay trước khung thành? Rất đông, nhưng dường như không một ai thực sự lắng nghe trong phòng chiến thuật khi ban huấn luyện truyền đạt về sơ đồ định sẵn”.

“Thông thường thì một tiền đạo sẽ làm gì sau một tình huống bóng đi hết đường biên ngang từ quả phạt góc của đối thủ? Chúng ta sẽ dâng lên. Nhưng Kane thì khác. Tôi chưa từng thấy một trung phong cắm nào lại chủ động đi nhặt bóng phát lên thay cho thủ môn cả. Chưa bao giờ! Cậu ấy chơi bóng không chỉ bằng chân, mà còn bằng đầu óc. Kane thật sự khác biệt!”, Henry khẳng định.

Việc Henry nhấn mạnh không cầu thủ Bayern nào ngoại trừ Kane tiếp thu bài giảng chiến thuật của Kompany có thể sẽ khiến người hâm mộ đội bóng này phật lòng. Nhưng có lẽ, chỉ đạo chiến thuật ấy có khi chỉ dành riêng cho thủ quân “Tam Sư”. Đó là sự giao thoa giữa bản năng chơi bóng của Kane cùng ý đồ từ ban huấn luyện. Thực tế, nhà cầm quân người Bỉ từng nói về vai trò đặc biệt của cậu học trò như sau: “Những tình huống di chuyển hoặc lựa chọn vị trí của Kane là 50% từ chỉ đạo chiến thuật, 50% từ sự tự do quyết định trên sân”.

Lựa chọn chủ động phát bóng nhập cuộc thay thủ môn của Kane trở thành một minh chứng cho các hành động lùi sâu làm bóng nói chung. Từ mùa 2025-2026 đến nay, hình ảnh chân sút người Anh giật về tới tận gần vùng 16m50 sân nhà, đứng giữa các trung vệ để nhận bóng triển khai từ Neuer đã trở nên quen thuộc.

Trước Arsenal cũng thế. Không tính tình huống phút 20 thì ngay ba phút trước đó, Kane đã chạy một mạch về vùng cấm Bayern từ vị trí của một số 9, nhận chuyền ngang của Dayot Upamecao, không khác gì một trung vệ lệch để phối hợp thoát pressing. Bấy giờ, hành động ấy của anh kéo theo những bước chạy đuổi theo của Ezri Konsa.

Và đỉnh điểm như một sự phản chiếu của cả bức tranh chính là khoảnh khắc Kane tung đường chuyền xuyên tuyến, trở thành pha kiến tạo để Davies gỡ hòa 1-1 phút 35. Sau khi Bayern ném biên, Kane một lần nữa giật về sâu qua vòng tròn giữa sân. Vẫn là Konsa đuổi theo, nhưng lập tức từ bỏ để trở lại phòng tuyến, không quên ra dấu cho các đồng đội để mắt tới đối thủ. Nhưng rất tiếc, không ai đáp lại.

Từ vị trí của một tiền vệ trung tâm, Kane tung đường chuyền như đặt với quỹ đạo bóng uốn cong đẹp mắt để Davies thoát xuống, đặt lòng bước một hạ gục Raya. Khung hình ấy thật sự làm người xem dễ dàng liên hệ đến cú kiến tạo của Kane để Luis Diaz lập công trong bàn rút ngắn 4-5 trước PSG ở lượt đi bán kết Champions League mùa trước. Chỉ khác là khi ấy Kane chuyền bổng và phía trước có tới hai tuyến phòng ngự.

Những pha tự do di chuyển, giật về sâu để hoặc né tránh sự kèm cặp hòng tìm kiếm vị trí hoàn hảo nhất, hoặc lôi kéo đối thủ mở ra khoảng trống cho các vệ tinh xung quanh, hoặc tạo ra lợi thế quân số trong triển khai, đã trở thành một chỉ dấu trong phong cách chơi bóng của Kane. Kết hợp với kỹ năng chuyền bóng thượng hạng cùng dải chuyền đa dạng được mài giũa theo thời gian, anh như một cánh cung được kéo về sẵn sàng trừng phạt đối thủ với mũi tên bắn đi là những đường chuyền.

Song, ẩn sâu bên dưới những dụng ý chiến thuật – kỹ thuật ấy, còn có một mảng tư duy khác. Cuối tháng 8 và đầu tháng 9 năm nay, Kane có hai cuộc trò chuyện với các báo Anh là Athletic và BBC Sport, cho thấy chiều sâu trong phong cách chơi bóng của mình.

Trên mục My Game in My Words của Athletic, Kane từng chia sẻ về những đường chuyền anh thực hiện ở vị trí lùi sâu: “Đó là kiểu đường chuyền của một quarterback trong môn bóng bầu dục Mỹ. Tôi là một fan cứng của giải bóng bầu dục nhà nghề Mỹ NFL và cực mê những đường chuyền đưa bóng vượt qua tầm đầu của hậu vệ để rơi đúng vào khoảng trống… Hồi còn chơi ở các lứa trẻ, tôi thường xuyên đá tiền vệ, nên tôi thấu hiểu các khu vực khác nhau trên sân và thực sự thích có mặt ở vị trí đó. Tôi cảm thấy mình có thể giúp ích cho đội bóng bằng cách lùi về nhận bóng dưới áp lực, sau đó tung ra những đường chuyền tiến công hiệu quả”.

Ấy tiếp tục là về khía cạnh kỹ thuật. Còn về mặt chiến thuật, Kane và HLV Kompany xem những nhịp lùi sâu còn là cách để đo lường mức độ “nghiêm túc” hay cường độ pressing của đối thủ, theo kiểu đối phương sẵn sàng chấp nhận xáo trộn đội hình đến mức nào nếu quyết định theo kèm anh.

“Chúng tôi muốn thử thách mức độ quyết tâm từ đối thủ. Một đội bóng nói họ sẽ chơi kèm người một-một thì rất dễ, nhưng để làm được trên thực tế lại là chuyện khác. Nếu bạn là một trung vệ được giao nhiệm vụ theo kèm tôi, khi tôi lùi về tận vạch giữa sân, bạn có thể vẫn thấy thoải mái dâng theo. Nhưng nếu tôi tiếp tục lùi sâu hơn nữa, đột nhiên bạn – một trung vệ – lại trở thành cầu thủ chơi cao nhất trong khối pressing. Liệu bạn có dám theo tôi đến đó? Để dám đá như vậy, cả đối thủ lẫn HLV của họ phải luyện tập cực kỳ thuần thục và thực sự mạo hiểm. Chỉ cần sau 5 đến 10 phút đầu tiên, chúng tôi sẽ nắm bắt cách vận hành của đối thủ, và điều đó sẽ quyết định cách tôi chơi bóng trong phần còn lại của trận đấu”, Kane từng nói trên BBC Sport.

Lùi sâu cực đại, phân phối bóng chuẩn xác, kiến tạo khéo léo, nhưng Kane vẫn là một sát thủ vùng cấm. Trước Arsenal, anh vẫn là người tung ra được 4 pha dứt điểm, đồng cao nhất trên sân, và vẫn bỏ túi một bàn.

Hoàng Thông