Sử dụng các video đã được chính quyền và các hãng thông tấn lớn xác minh cùng hình ảnh vệ tinh, BBC đã dựng lại video mô phỏng đường đi của lũ quét Nepal.
Video tái hiện đường đi của lũ quét Nepal. Video: BBC
Trận lũ quét xảy ra hôm 26/8 sau khi một sông băng sụp đổ, tạo ra dòng chảy khổng lồ tràn xuống khu vực bên dưới. Dòng lũ lao xuống thung lũng dốc đứng với tốc độ hơn 160 km/h, cuốn theo sỏi đá, đá hộc và thân cây lớn, tạo ra những sóng lũ cao tới 21 m. Thảm họa đã khiến ít nhất 547 người thiệt mạng và khoảng 1.500 người mất tích.
Các nhà khoa học đang cố gắng ghép nối lại trình tự chính xác của các sự kiện trong trận lũ quét hôm 26/8 trong khi chính quyền Nepal, Trung Quốc và các đội cứu nạn đang tiếp tục sơ tán người dân và tìm kiếm nạn nhân.
Nhà địa chất học Daniel Shugar tại Đại học Calgary, Canada, là một trong những chuyên gia đầu tiên cho rằng trận lũ quét là do hoạt động của sông băng gây ra. Ông cho biết hiện tượng nóng lên toàn cầu làm sông băng tan chảy và tăng nguy cơ sạt lở.
Tuy nhiên, ông nhận định vẫn còn quá sớm để khẳng định mối liên hệ giữa sự kiện lũ quét ở Nepal với biến đổi khí hậu.
Đường đi của lũ quét tại Nepal. Click vào hình để xem ảnh to hơn. Đồ họa: Telegraph
Simon Cook, nhà địa chất học tại Đại học Dundee, không phủ nhận yếu tố biến đổi khí hậu. Ông cho biết đã cùng đồng nghiệp xác định được vị trí xảy ra vụ sạt lở và nói thêm phần dưới của một sông băng ở Nepal gần đỉnh núi Langtang Lirung đã sụp đổ theo hướng tây bắc và sau đó xuôi dòng di chuyển về phía tây.
Mike Searle, giáo sư khoa học Trái đất tại Đại học Oxford, cho rằng sông băng có thể đã sụp đổ “vài giờ hoặc vài ngày” trước khi lũ quét xảy ra ở Nepal và Tây Tạng.
“Tôi cho rằng khối lượng đất đá khổng lồ cho thấy một vụ lở đất đã xảy ra trước, khiến dòng sông bị chặn đứng làm nước dâng cao tích tụ, rồi cuối cùng vỡ bung ra tạo thành một trận đại hồng thủy”, ông nói.
Một khả năng khác là nước mưa hoặc nước tan từ băng có thể đã làm mất ổn định mặt đất hoặc băng, gây ra phản ứng dây chuyền.
Giới khoa học sẽ phân tích ảnh vệ tinh và dữ liệu lượng mưa gần đây nhằm xác định vị trí sạt lở chính xác, các điểm dòng sông bị chặn dòng, cũng như kiểm tra khả năng có hồ băng nào vừa vỡ xả lũ đột ngột.
Hồng Hạnh (Theo BBC, Telegraph)