Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu ngày 26-4, đúng dịp tưởng niệm 40 năm thảm họa hạt nhân Chernobyl – Ảnh: AFP
Theo Hãng tin AFP, ngày 15-9, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông báo ông sẽ phải đưa ra những quyết định khó khăn, thậm chí không được lòng dân, nhằm lấp khoảng thâm hụt ngân sách ngày càng lớn của nước này.
Quyết tâm vá lỗ hổng
Trong số đó, chi tiêu quân sự là gánh nặng lớn nhất khi tạo ra khoản thiếu hụt lên đến 23 tỉ euro (26,5 tỉ USD).
Trong phát biểu video hằng đêm, ông Zelensky nhắc đến bảy dự luật mà ông cho là “cần thiết để bù đắp thâm hụt ngân sách nhà nước”, song không nêu cụ thể nội dung.
“Có những việc có thể khó khăn, có thể gây khó chịu và không được lòng dân. Nhưng lúc này, thiếu những việc đó thì không thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu quốc phòng và giữ vững sức chống chịu của Ukraine. Thâm hụt phải được bù đắp. Đó là hàng tỉ USD mà những lá phiếu thuận có thể mang về cho Ukraine”, ông Zelensky khẳng định.
Trong vài năm qua, Ukraine phải phụ thuộc nặng nề vào hỗ trợ tài chính của các đồng minh phương Tây để duy trì cuộc chiến với Nga và chi tiêu công.
Tuy nhiên khi tình hình kinh tế tại các nước đồng minh không khả quan, các khoản hỗ trợ cũng phần nào chậm đi và tình hình kinh tế Ukraine cũng ngày càng xấu đi.
Tình hình phần nào trầm trọng hơn khi trong vài tháng gần đây, cả hai bên đều tăng cường dùng tên lửa tầm xa tấn công sâu vào lãnh thổ đối phương. Với Ukraine, điều này đồng nghĩa việc chi trước từ đầu năm nguồn ngân sách lẽ ra phải được dành cho cuối năm.
Các đợt tấn công của Nga cũng gây thiệt hại nặng cho ngành luyện kim và xuất khẩu nông sản, hai lĩnh vực then chốt của nền kinh tế Ukraine.
Có đúng Ukraine thâm hụt hàng chục tỉ USD?
Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov trả lời phỏng vấn độc quyền với Reuters, khẳng định không biết ông Zelensky lấy con số thâm hụt 27 tỉ USD từ đâu ra – Ảnh: REUTERS
Theo bà Roksana Pidlassa – Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Quốc hội Ukraine, mỗi ngày chiến sự tiêu tốn khoảng 190 triệu USD và Ukraine không thể tự gánh nổi chi phí này.
Hồi tháng 8, trong cuộc gặp các nhà lãnh đạo châu Âu tại Kiev, ông Zelensky đã kêu gọi Ukraine cần “nhiều tiền hơn nữa”.
Tuy nhiên, hiện chưa chắc chắn con số thâm hụt gần 27 tỉ USD của Ukraine có xác thực không.
Trong một cuộc phỏng vấn với Reuters hồi cuối tháng 8, cựu Bộ trưởng Quốc phòng nước này Mykhailo Fedorov đã khẳng định không biết con số 27 tỉ USD được ông Zelensky lấy từ đâu ra.
“Theo kế hoạch của chúng tôi, thâm hụt ngân sách tính đến cuối năm sẽ chỉ rơi vào khoảng 5 tỉ USD và chúng tôi đã biết sẽ lấy tiền ở đâu bù đắp vào. Có lẽ kế hoạch đã đổi và xuất hiện nhiều dự án mới ngốn nhiều tiền đến mức vậy”, ông Fedorov khẳng định khi đó.
Cuộc phỏng vấn được thực hiện chưa đầy 1 tháng sau khi ông Fedorov mất chức bộ trưởng.
Cuối năm 2025, nhiều nước châu Âu đã đồng ý cấp cho Ukraine khoản vay 90 tỉ euro trong hai năm 2026 và 2027 để bù phần thâm hụt ngân sách quân sự và dân sự hiện có.
Tính tổng cộng, kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự toàn diện năm 2022, Ukraine đã nhận hơn 230 tỉ euro từ các nước châu Âu và gần 130 tỉ USD từ Mỹ.
Theo Viện Kiel (Đức), Ukraine sẽ còn nhận thêm 160 tỉ euro trong thời gian tới.